14.10
2020

Wymarły biegus


Spacerując nad morzem, brzegiem rzeki, czy jeziora możemy zauważyć małe ptaszki, bo wielkości  szpaka, uwijające się na samej linii wody w poszukiwaniu pożywienia, którym są sprawnie wydobywane długim dziobem z piachu bądź mułu bezkręgowce. Ptaki zdają się nie zauważać obecności człowieka, dlatego też można do nich podejść na odległość paru kroków nie płosząc nich. Tymi ptakami mogą być biegusy zmienne (Calidris alpina), zatrzymujące się nad naszymi akwenami w czasie swoich sezonowych wędrówek. Ptaki te wyprowadzają lęgi zazwyczaj w miejscach odludnych dalekiej północy, dlatego człowiek dla nich to często gatunek nieznany i można nacieszyć oko obserwacjami biegusów z dość bliskiej, acz bezpiecznej dla nich odległości. Jest to najpowszechniejszy gatunek biegusa w Polsce podczas migracji. Niestety wiąże się z nim przykra historia. Gatunek ten wymarł jako ptak lęgowy w Polsce w XXI wieku. Ostatni, potwierdzony lęg tego gatunku w kraju miał miejsce w rezerwacie „Beka” nad Zatoką Pucką. W tym też miejscu po raz ostatni w Polsce obserwowano również prawdopodobnie lęgowe Ptaki. Od 2005 roku potwierdzonego lęgu biegusa zmiennego w Polsce nie stwierdzono. W kraju wyprowadzał lęgi południowy podgatunek biegusa zmiennego schinzii. Jeszcze na początku lat osiemdziesiątych XX wieku populacja tego gatunku w kraju szacowana była na 80-100 par. Gniazdował w strefie wybrzeża oraz na śródlądziu w Dolinie Biebrzy i Narwi. Biegusy zasiedlały wypasane łąki nadmorskie z roślinnością słonolubną a na śródlądziu pastwiska na tarasach zalewowych rzek. Przyczyn jego wymarcia dopatruje się wiele. Główne z nich to zanik wypasu w odpowiednich siedliskach, osuszanie terenów podmokłych oraz drapieżnictwo. Podgatunek ten wymiera również w krajach ościennych. Obecnie, na całym południowym i południowo-wschodnim wybrzeżu Bałtyku lęgowy biegus zmienny to prawdziwa rzadkość.